Je werkt vijftig uur in de week, maar maar drieëndertig daarvan staan op een factuur. De andere zeventien uur ben je net zo hard bezig: rijden, verf halen, offertes maken, opruimen, 's avonds nog facturen. Die uren voelen als werk, want het ís werk. Alleen betaalt niemand ervoor.
Dit hoofdstuk gaat over die zeventien uur. Als je weet waar ze naartoe gaan, zie je waar de ruimte zit.
Twee getallen die niet kloppen
Uit het Knab ZZP Uurtarievenboekje 2025, een onderzoek onder 20.000 zelfstandigen, blijkt dat ZZP-schilders gemiddeld 33 uur per week als facturabel declareren [1]. Dat cijfer ken je uit de vorige les.
Maar diezelfde schilders werken veel meer dan 33 uur. Ze staan eerder op, rijden naar de eerste klus, bellen met klanten, halen verf, maken offertes en ruimen aan het eind van de dag op. Tel je alles bij elkaar, dan zit je al snel op 45 tot 50 uur per week. Soms meer.
Het verschil is dus 12 tot 17 uur per week die opgaat aan dingen die niets op de factuur opleveren. Dat is bijna een halve werkweek.
Heb je medewerkers? Dan herken je dit patroon ook, plus een extra laag van coördinatie: roosters afstemmen, werkbonnen controleren, voorman-taken. De percentages zijn vergelijkbaar, de complexiteit groter.
De methode: ontleed je week in vier stappen
Voordat je iets kunt verbeteren, moet je weten waar het zit. Je gaat je werkweek ontleden in vier stappen.
Stap 1: Pak een gemiddelde werkweek
Denk terug aan afgelopen week. Wanneer begon je werkdag, inclusief laden, voorbereiden en de rit naar de eerste klus? Wanneer was je klaar, dus inclusief opruimen, de rit naar huis en de offertes die je 's avonds nog afmaakte? Dat zijn je echte uren, niet de uren die op de factuur belandden.
Stap 2: Splits in facturabel en niet-facturabel
Zet de uren met de kwast in de hand apart: schuren, gronden, lakken, afwerken. Dat is je facturabele tijd. Al het andere (rijden, inkopen, klantcontact, offertes, wachten, administratie) gaat op de andere stapel. Beide zijn nodig, maar alleen de eerste stapel levert geld op.
Stap 3: Verdeel de niet-facturabele uren over de tijdvreters
Nu wordt het concreet. Reken per categorie uit hoeveel uur eraan weggaat. Een gemiddelde werkweek van 50 uur ziet er ontleed zo uit:
| Activiteit | Uren per week | Aandeel |
|---|---|---|
| Schilderen (kwast in de hand) | 25-30 | 50-60% |
| Voorbereiding en planning | 5-8 | 10-16% |
| Klantcontact | 5-8 | 10-16% |
| Reistijd | 4-6 | 8-12% |
| Verfwinkel en materiaal | 2-3 | 4-6% |
| Administratie | 2-3 | 4-6% |
| Wachten en overgangen | 2-4 | 4-8% |
Vul voor elke regel je eigen schatting in. Het hoeft niet op de minuut, maar wel eerlijk.
Stap 4: Vergelijk met je facturabele uren
Tel je niet-facturabele uren op en zet ze naast je facturabele uren uit de vorige les. Het verschil is de tijd die je wel werkt, maar niet betaald krijgt. Precies dáár zit je ruimte, en de rest van deze les laat zien waar die het grootst is.
Waar de tijd écht heen gaat
De cijfers in de tabel zijn een gemiddelde. Maar als je inzoomt op de losse tijdvreters, zie je waar het sluipend oploopt.
Reistijd: de stille eter
De gemiddelde ZZP-schilder rijdt 4 tot 6 uur per week [8]. Maar dat varieert enorm. In de Randstad zijn de afstanden korter, maar files maken een rit van 20 kilometer zo een uur. Op het platteland is 50 kilometer per klus geen uitzondering. Gemiddeld reist een Nederlandse zelfstandige 63 kilometer enkele reis naar de klant [8]. Dat is ruim anderhalf tot twee uur per dag in de bus.
Rijd je elke dag een uur heen en terug, dan is dat 10 uur per week, 40 uur per maand, 500 uur per jaar. Tegen €45 per uur praat je over €22.500 aan tijd die nergens apart op een factuur staat. Die zit "in de prijs", maar het is wel tijd die je werkt.
De verfwinkel: dertig minuten die optellen
Veel schilders beginnen hun dag niet op de klus, maar bij de groothandel. Materiaal ophalen, verf laten mengen, iets vergeten. Gemiddeld kost dat 30 minuten per dag. Klinkt onschuldig, tot je het doorrekent: 30 minuten × 239 werkdagen is 119 uur per jaar [9]. Bijna drie volle werkweken bij de balie van de verfgroothandel.
Offertes: werk dat niet altijd betaalt
Een offerte maken kost gemiddeld 1 tot 2 uur [4]: een kwartier tot een halfuur ter plaatse, drie kwartier tot een uur opmeten en berekenen, en nog 10 tot 30 minuten uitwerken en versturen. Maak je twee offertes per week, dan ben je daar 2 tot 4 uur mee kwijt. En niet elke offerte wordt gegund, vaak maar 1 op de 3 of 4. De rest is speculatie.
Wachten: de uren die niemand inplant
Uit bouwplaatsonderzoek blijkt dat werknemers in de bouw gemiddeld 23% van hun tijd kwijt zijn aan wachten [3]. Voor een schilder is dat wachten tot verf droog is, wachten op een klant die niet thuis is, wachten op materiaal dat nog niet geleverd is, of wachten omdat een andere vakman nog bezig is. Niet alles daarvan is te voorkomen. Maar een deel wel, als je tenminste weet dat het gebeurt.
De bezettingsillusie. Uit EIB-onderzoek blijkt dat ZZP'ers in de bouw gemiddeld 92% "bezet" zijn [7]. Maar "bezet" betekent niet "facturabel", het betekent "bezig". Die 92% maskeert de lekken: je voelt je hartstikke druk, terwijl je minder verdient dan zou moeten.
De grootste verrassing: het is niet wat je denkt
Vraag schilders wat hun grootste tijdvreter is en ze noemen vaak reistijd of administratie. Maar uit onderzoek onder 120 zelfstandige schilders blijkt iets anders: 73% ervaart de meeste stress van planning en coördinatie [2].
Dus niet het schilderen zelf en ook niet de administratie, maar het inplannen van klussen, het jongleren met agenda's, het regelen van toegang en het schuiven met projecten als er iets uitloopt. Dat kost geen verf op de muur, maar wel hoofdruimte, en niemand telt het mee als "werk". Niemand leert je ook hoe je het moet doen. Niet op de opleiding en niet bij de KvK.
Een gerekend voorbeeld
Pak een schilder met een werkweek van 50 uur, waarvan 33 facturabel. Dat zijn 17 niet-facturabele uren per week. Stel hij krijgt zijn facturabele aandeel van 66% naar 80%, bijvoorbeeld door reizen per regio te bundelen, offertes te standaardiseren en de avondadministratie deels uit te besteden.
Dat is geen uur harder werken. Het is dezelfde 50 uur, anders verdeeld. Bij een 50-urige week levert die sprong 7 uur extra facturabele tijd per week op. Tegen €45 per uur is dat ruim €15.000 per jaar, uit precies dezelfde werkweek.
Onderzoek naar vakmensen in soortgelijke branches laat datzelfde verschil zien tussen wie worstelt en wie het goed voor elkaar heeft [6]:
| Factor | Gemiddeld | Efficiënt |
|---|---|---|
| Facturabel percentage | 30-45% | 60-70% |
| Offerte-aanpak | Ad hoc, wisselend | Vast stramien, 30-45 min |
| Reistijd | Reactief, ongepland | Gebundeld per regio |
| Administratie | 5-6 uur/week zelf | 1-2 uur/week uitbesteed |
Het verschil zit niet in harder werken, maar in strakker organiseren.
Veelgemaakte fouten
De meeste schilders die hun week ontleden, lopen tegen dezelfde denkfouten aan:
- "Bezig" verwarren met "facturabel". Je voelt je 92% van de week bezet en concludeert dat je vol zit. Maar bezet is niet betaald. Die illusie houdt je tarief laag, want je ziet de lekken niet.
- Reistijd onder het tapijt vegen. Omdat reistijd "in de prijs zit", reken je hem niet mee. Daarmee verdwijnen er zo 500 uur per jaar uit beeld, uren die je wél werkt.
- De verfwinkel als bijzaak zien. Dertig minuten per dag voelt als niks, tot je ziet dat het bijna drie werkweken per jaar is. Kleine, dagelijkse lekken zijn juist de hardnekkigste.
- Alleen gegunde offertes meetellen. De offertes die je níet gegund kreeg, kostten ook tijd. Reken je alleen met de gegunde, dan onderschat je je echte offerte-uren stevig.
- Kleine klussen onderschatten. Een toilet of badkamer kost relatief méér tijd per m² dan een woonkamer: je moet alles nog steeds afdekken, aftekenen en dezelfde setup- en opruimcyclus doorlopen, voor minder oppervlak. Reken je een kleine klus af alsof de overhead meeschaalt, dan kom je structureel te laag uit.
Wat je hierna kunt
Nu je weet waar je tijd naartoe gaat, heb je drie knoppen om aan te draaien. De eerste is minder tijd besteden aan niet-facturabel werk: planning stroomlijnen, offertes standaardiseren, administratie uitbesteden. De tweede is de tijd die je tóch besteedt beter benutten, dus ritten combineren, klussen per regio bundelen en wachttijd opvullen. En de derde is accepteren wat niet te veranderen is. Sommige dingen kosten gewoon tijd, maar dan weet je het tenminste.
Wil je niet handmatig rekenen? Vul je omzet en uren in de uurtarief-calculator en je ziet meteen wat al die niet-facturabele uren met je werkelijke tarief doen.
Veelgestelde Vragen
Hoeveel uur per week werkt een schilder écht?
Veel meer dan op de factuur staat. ZZP-schilders declareren gemiddeld 33 uur per week als facturabel, maar werken in werkelijkheid 45 tot 50 uur. Het verschil van 12 tot 17 uur gaat op aan rijden, inkopen, offertes, klantcontact, wachten en administratie.
Wat is de grootste tijdvreter voor schilders?
Niet reistijd of administratie, zoals de meeste schilders denken. Uit onderzoek onder 120 zelfstandige schilders blijkt dat 73% de meeste stress ervaart van planning en coördinatie: klussen inplannen, agenda's afstemmen en schuiven met projecten als er iets uitloopt.
Moet ik reistijd meetellen als ik die niet apart factureer?
Ja. Ook al zit reistijd "in de prijs", het is tijd die je werkt. Een schilder die elke dag een uur heen en terug rijdt, is daar 500 uur per jaar mee kwijt. Laat je die uren weg, dan lijkt je werkweek korter en je tarief hoger dan ze zijn.
Hoeveel kan ik verdienen door efficiënter te plannen?
Wie zijn facturabele aandeel van zo'n 66% naar 80% brengt, wint bij een 50-urige week ongeveer 7 uur facturabele tijd per week. Tegen €45 per uur is dat ruim €15.000 per jaar, zonder een uur harder te werken.
Bronnen
- Knab ZZP Uurtarievenboekje 2025, onderzoek onder 20.000 zelfstandigen.
- Eigen Huis Schilderplan, onderzoek onder 120 zelfstandige schilders (2021): "73% ervaart stress van planning en coördinatie."
- Kalsaas, Work-time in Construction, via Lean Construction Institute.
- Schatting op basis van schildersforum-discussies en praktijk in de branche.
- Contractor admin research, Citrus Teams (2025).
- Branche-benchmarks voor vakmensen (installatie, loodgieterij, elektra).
- EIB Monitor ZZP'ers Bouw 2022: gemiddeld 39,79 uur/week gewerkt, 92% bezettingsgraad.
- Arbeidsdeskundigen.nl, "ZZP'er is reislustig": gemiddeld 63 km enkele reis naar de klant.
- Berekening: 30 min/dag × 239 werkdagen = 119 uur/jaar, gebaseerd op branche-observaties.